BÁO CÁO BIỆN PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC, CHĂM SÓC, NUÔI DƯỠNG, GIÁO DỤC TRẺ
Đề tài: Biện pháp đổi mới hoạt động Làm quen với chữ cái tại lớp 5 – 6 tuổi – điểm chính, trường Mầm non Lý Bôn, huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng.
- Thực trạng trước khi áp dụng biện pháp:
Năm học 2023 – 2024 tôi được Ban giám hiệu phân công giảng dạy lớp 5 – 6 tuổi trường chính, với tổng số trẻ là 26 trẻ qua quá trình giảng dạy bước đầu tôi nhận thấy những thuận lợi và khó khăn sau:
* Thuận lợi:
– Được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường tạo mọi điều kiện giúp đỡ góp ý, định hướng để tôi xây dựng môi trường chữ cái phong phú và có các phương pháp phù hợp với khả năng nhận thức và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ.
– Đa số trẻ ngoan, lễ phép, biết vâng lời, đi học chuyên cần, thông minh, nhanh nhẹn, mạnh dạn trong giao tiếp thích tham gia vào các hoạt động.
– Bản thân là một giáo viên có kinh nghiệm nhiều năm giảng dạy, tâm huyết với nghề, nhiệt tình, năng động trong mọi công việc, ham học hỏi nâng cao chuyên môn, đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với chương trình mầm non mới.
– Đa số phụ huynh rất quan tâm tới việc học tập của con em mình, nên việc
phối hợp giữa gia đình và cô giáo trong việc học và chăm sóc trẻ có nhiều
thuận lợi.
* Khó khăn:
– Bản thân thiết kế giáo án điện tử và các trò chơi chữ cái còn hạn chế, phương pháp lồng ghép tích hợp giữa các hoạt động học chưa linh hoạt sáng tạo.
– Nhận thức của trẻ không đồng đều, một số trẻ còn nhận thức chậm, tư duy chưa nhạy bén, chưa tham gia tích cực vào hoạt động. Đặc biệt là các bé dân tộc Mông nói ngọng nói lắp, phát âm chữ cái chưa chuẩn. Một số trẻ còn nói tiếng địa phương gây khó khăn cho việc phát triển ngôn ngữ chuẩn mực cho trẻ. Bên cạnh
đó kĩ năng cầm bút, cầm sách và tư thế ngồi của một số trẻ còn hạn chế.
– Một số bậc phụ huynh còn quá trú trọng đến việc làm ăn, ít quan tâm đến việc học tập của con. Khi có thời gian ở nhà không dành thời gian học cùng con mà chỉ cho con xem điện thoại, Ipad, ti vi….
– Mặt khác một số phụ huynh của các con là người ngoài tỉnh và trái tuyến qua thực tế tôi thấy phụ huynh còn nói ngọng chữ “l – n, e-ie” điều này tạo cho trẻ thói quen và dần dần ngôn ngữ của trẻ sẽ không phát âm được chuẩn.
* Biện pháp sử dụng trước đó nhưng chưa có hiệu quả, nguyên nhân hạn chế của biện pháp.
– Biện pháp sử dụng trước đó nhưng chưa có hiệu quả: Thường xuyên trò chuyện, khuyến khích, tạo nhiều cơ hội để trẻ được phát âm các chữ cái xung quanh trẻ. Trao đổi với phụ huynh về khả năng phát triển ngôn ngữ của trẻ. Các hoạt động chưa sáng tạo, qua các hoạt động học môi trường chữ cái chưa phải môi trường mở.
– Nguyên nhân, hạn chế: Do hình thức, xây dựng môi trường chữ cái cho trẻ chưa phù hợp, ít tạo cơ hội để trẻ trải nghiệm, phương pháp tổ chức của cô chưa sáng tạo, cách sử dụng các phương pháp tổ chức chưa linh hoạt, tạo cho trẻ sự nhàm chán, không hứng thú trong hoạt động làm quen với chữ cái.
- Biện pháp góp phần nâng cao chất lượng công tác chăm sóc, nuôi dướng, giáo dục trẻ đã thực hiện có hiệu quả:
2.1. Cơ sở lí luận:
Trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ lứa tuổi mầm non, việc hình thành và phát triển ngôn ngữ cho trẻ là nhiệm vụ hết sức quan trọng.
Ở trường mầm non, trẻ được làm quen với 29 chữ cái của tiếng Việt. Từ đó trẻ nhận biết mặt chữ, phát âm đúng chữ cái, nghe phát âm tìm được chữ cái, nhìn vào chữ cái đọc được âm tương ứng. Ngoài ra, trẻ còn được đọc một số câu thơ, ca dao, đồng dao có chứa âm của chữ cái nhằm hoàn thiện bộ máy phát âm và khả năng ngôn ngữ mạch lạc, nói đúng ngữ âm tiếng việt.
Ngoài ra hoạt động làm quen với chữ cái còn giúp trẻ biết cầm bút, ngồi đúng tư thế khi tô, viết. Do đó việc cho trẻ làm quen với chữ cái là một hoạt động rất quan trọng trong chương trình giáo dục trẻ 5 – 6 tuổi. Hoạt động này không chỉ giúp hình thành những cơ sở ban đầu của kĩ năng nói tiếng mẹ đẻ còn giúp trẻ có những hiểu biết và kĩ năng cơ bản, hỗ trợ trực tiếp và tích cực cho bộ môn tiếng Việt ở trường Tiểu học. Vì vậy, có thể nói, việc dạy trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái là cơ hội tốt để chuẩn bị hành trang vững chắc giúp trẻ bước vào lớp một thuận lợi.
2.2 Cơ sở thực tiễn:
– Lớp học có 8 bạn dân tộc Mông, nhận thức của trẻ còn chậm, khả năng giao tiếp bằng tiếng việt còn nhiều hạn chế lại thường xuyên nghỉ học nên rất khó khăn việc cho trẻ làm quen với chữ cái.
Một số trẻ còn nói ngọng, nói lắp, phát âm chưa chuẩn như chữ e – ê, q – u, u – ư đối với các bé dân tộc Mông, còn phát âm e thành ie, l-n, n-l đối với 3 bé dân tộc Kinh. Ngoài ra nhiều trẻ chưa biết cách cầm bút và tư thế ngồi đúng khiến các nét tô của trẻ còn chệch ra ngoài.
Từ những cơ sở lý luận trên cũng như từ thực tế quá trình giảng dạy nên tôi đã quyết định lựa chọn đề tài “Biện pháp đổi mới hoạt động Làm quen với chữ cái tại lớp 5 – 6 tuổi – điểm chính, trường Mầm non Lý Bôn, huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng”.
2.3. Tổ chức thực hiện biện pháp:
- Xây dựng môi trường chữ cái theo hướng mở.
Như chúng ta đã biết mục tiêu của giáo dục mầm non năm học 2023-2024 là xây dựng “Trường, lớp mầm non hạnh phúc” vậy việc tạo môi trường là một điều kiện không thể thiếu vừa giúp trẻ được làm quen với các chữ cái mới đồng thời còn là một biện pháp hữu hiệu để trẻ thường xuyên được ôn luyện nhận biết các chữ cái đã học. Hiểu rõ về tầm quan trọng đó ngay từ đầu năm học tôi và giáo viên cùng lớp đã trú trọng xây dựng môi trường chữ cái cho trẻ hoạt động.
* Môi trường trong lớp học:
– Ngay từ đầu năm học tôi đã chủ động phối hợp cô cùng lớp trang trí các góc để tạo môi trường cho trẻ làm quen với chữ cái: Tên các góc chơi được làm bằng bìa cát tông và các biển tên góc đều sử dụng chữ mầm non để trẻ có thể dễ dàng nhận ra các chữ cái đã học và chữ cái chưa học. Ở xung quanh lớp tôi đều viết các cụm từ như tên của trẻ, tên đồ dùng, đồ chơi, biển báo… tất cả đều phải vừa tầm nhìn với trẻ. Ngoài ra tôi còn sử dụng các chữ cái làm ký hiệu trên ghế, tủ đồ dùng cá nhân, lọ cắm cờ hoa bé ngoan, cốc uống nước, vở làm quen với toán, làm quen với chữ cái, vở tạo hình…để trẻ không những nhớ được chữ cái của mình mà nhớ được chữ cái của các bạn.
– Với môi trường trong lớp học tôi còn đặc biệt quan tâm tới góc “Vui học chữ cái” đến với góc chơi này tôi luôn chú trọng trang trí nổi bật theo hướng mở để ngoài hoạt động học chính ra trẻ có thể ôn lại nhóm chữ vừa học hay làm quen nhóm chữ mới, … Từ đó mà trẻ nhớ nhanh hơn, nhớ lâu hơn. (Hình ảnh)
…………………
